Vastgoed ten dienste van maatschappelijke ontwikkeling

Beleidsinstrumenten voor gemeentes

Beleid over sekswerk is lokaal beleid.

De gemeente heeft hier haar verantwoordelijkheid. Het is aan de gemeente om een veilige, eerlijke en transparante sector te faciliteren. Niet om deze te creëren, dat is aan de markt. Een sector waar sekswerkers veilig hun beroep uitoefenen, zoals alle andere legale beroepsbeoefenaars dat kunnen. Dan ook worden criminele activiteiten beter zichtbaar.
De gemeente heeft bij het invullen van die verantwoordelijkheid drie taken:

  1. Allereerst in de APV. Die dient rekening te houden met alle vormen van sekswerk. Behalve thuiswerk vragen al deze vormen om een vergunde locatie. Vergunningen voor ramen, clubs en massagesalons en zeker ook voor sekswerkers die via internet hun klanten vinden en deze niet thuis willen of kunnen ontvangen.
  2. Het in de APV mogelijk maken van zulke vergunningen is een lege huls als de gemeente niet ook de planologische inpassing verzorgt. De gemeente verzorgt wel de inpassing van scholen, industrie, winkels etc. En heeft dat ook te doen als het om sekswerk gaat.
  3. De derde taak is dat de gemeente het initiatief neemt tot een maatschappelijke coalitie. Het scheppen van een veilige, transparante en eerlijke sector is geen sinecure. Het vraagt de inzet van een veelheid aan publieke en private partijen, die samen dit doel nastreven. Elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid.

We weten maar al te goed dat dit een complexe taak is. We hebben daarom een tweetal beleidsinstrumenten ontwikkeld, die voor de gemeentes beschikbaar zijn.
In samenwerking met bureau Rebel uit Rotterdam ontwikkelen we het instrument van de ‘Maatschappelijke Businesscase Prostitutie’. In samenwerking met professor Hendrik Wagenaar ontwikkelden we het Instrument ‘Samenwerkend Beleid (collaborative governance)’. Beide instrumenten kunnen zelfstandig worden ingezet, maar laten zich ook uitstekend combineren.

Maatschappelijke Businesscase Prostitutie

Bureau Rebel voert een onafhankelijk onderzoek uit naar zowel de financiële als de maatschappelijke kosten en baten van een mogelijke aanpak. Rebel heeft hierin ruimte ervaring, van een programma voor de opvang van tienermoeders tot de onderbouwing van het Nationale Programma Rotterdam Zuid.
Het opstellen van de Maatschappelijke Businesscase Prostitutie (MBcP) geeft de gemeente inzicht in zowel de financiële als de maatschappelijke kosten en baten. Zo’n inzicht legt een feitelijke basis onder de daarna volgende politieke discussie. Deze volgordelijkheid voorkomt dat een discussie schijnbaar over feiten gevoerd wordt, terwijl feitelijk de achterliggende opvattingen het zicht op die feiten bepaald of belemmert. Een gevaar dat in dit gevoelige dossier bij voortduring op de loer ligt.
Door de objectieve, goed onderbouwde informatie helder te presenteren ontstaat daarna ruimte voor politici om zich in het debat te concentreren op de effecten die niet objectief onderbouwd kunnen worden. Bijvoorbeeld over ethische vraagstukken rond (raam)prostitutie en hoeveel door een overheid geïnvesteerd mag worden in het welzijn van gezinnen waar een van de ouders als sekswerker werkt.
Zo draagt het instrument bij aan verbetering van de politieke besluitvorming. Als meerdere gemeentes deze weg willen lopen wint het aan kracht, door de inzet van gezamenlijke kennis en ervaring. Vanuit ons netwerk kunnen we bij de totstandkoming van zo’n gezamenlijk aanpak een rol spelen.

Samenwerkend Beleid

Samenwerkend beleid (SB; collaborative governance in het Engels) is een specifieke aanpak voor beleidsontwikkeling en -uitvoering. SB is een pragmatische, effectieve methode voor het aanpakken van controversiële problemen en situaties waarin er diepgewortelde conflicten zijn en een groot wederzijds wantrouwen. Zulke situaties zijn zo complex dat ze de bestuurlijke capaciteit van de overheid te boven gaan. In zo’n situatie is het verstandig om de kennis en ervaringen van uiteenlopend partijen bij elkaar te brengen, volgens het aloude adagium, twee – in dit geval, veel – weten meer dan een.
Samenwerkend beleid betekent dat alle partijen die het aangaat in samenwerking het beleid maken, uitvoeren, monitoren, evalueren, en eventueel bijstellen. SB is echter meer dan met de betrokken partijen om de tafel zitten. SB vereist een zorgvuldig ontwerp en dito uitvoering. SB bestaat uit een ‘face-to-face’ dialoog waar alle partijen die het aangaat aan meedoen, waar alle partijen hun ervaringen en gezichtspunten kunnen inbrengen, en waar een klimaat van openheid en wederzijds respect heerst.
Wanneer SB succesvol is resulteert het in meer creatieve en effectieve beleidsoplossingen. Maar de resultaten van SB gaan veel verder. Het overeengekomen beleid heeft een groot draagvlak. Partijen ontdekken wat hen bindt in plaats van verdeelt en waarin ze van elkaar afhankelijk zijn. Partijen leren elkaar te vertrouwen. De communicatie tussen partijen is rechtstreeks waardoor het beleid tegelijkertijd flexibeler en robuuster wordt. Het beleidssysteem wordt een lerend systeem dat zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden.