Vastgoed ten dienste van maatschappelijke ontwikkeling

Fair Seks: onze visie op prostitutie

Stand van zaken in de prostitutie

In het jaar 2000 is het bordeelverbod opgeheven. Er zou een einde moeten komen aan de ondoorzichtigheid van de sector en criminele activiteiten zouden vanzelf verdwijnen. Deze verwachtingen zijn niet waargemaakt. Het taboe op sekswerk is niet verdwenen. Het is en blijft een schemergebied. Veel maatschappelijke diensten zijn voor sekswerkers niet toegankelijk. In dit schemergebied heerst een grote machtsongelijkheid. Sekswerkers verkeren daardoor vaak in een zeer kwetsbare en afhankelijke positie. Alleen door die positie te verbeteren kunnen sekswerkers vrije keuzes maken.
Onze positie is niet voor of tegen prostitutie. Prostitutie bestaat en is van alle tijden. In zijn huidige vorm kent ze een aantal maatschappelijk onaanvaardbare aspecten. De belangrijkste zijn:

  • Misstanden, mensenhandel en overlast door criminele randverschijnselen
  • Stigmatisering van het beroep van sekswerker
  • Slechte sociaal- maatschappelijke positie van de sekswerkers

Internet is het nieuwe raam

Traditioneel werkten sekswerkers vooral in een club, achter het raam of als escort. Door de opkomst van internet is daarin veel veranderd. Veel sekswerkers vinden hun klanten tegenwoordig via het web. Vooral onder sekswerkers die niet in een raam of club werken is nu grote behoefte aan een veilige en comfortabele werkplek.
Zulke werkplekken zijn er niet of nauwelijks. Klanten worden vaak thuis ontvangen. Dit brengt veiligheidsrisico’s met zich mee. En sekswerkers willen vaak niet dat de buren op de hoogte zijn van het beroep dat ze uitoefenen.
Soms huren sekswerkers een hotelkamer. Verhuur van hotelkamers om daar sekswerk te doen is niet toegestaan. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) heeft in samenwerking met het OM en de Landelijke Recherche een programma ontwikkeld om die verhuur tegen te gaan. De naam van het programma is Please Disturb. Ook de Recron voert preventief beleid en tracht uitwijk naar campings en recreatieparken te voorkomen. Zo blijven dure en vaak obscure locaties over, waaronder garageboxen en volkstuinen.

Non Nobis heeft een model ontworpen en uitgewerkt voor betere locaties. Met prettige en comfortabele kamers. Met een centrale ruimte die alleen toegankelijk is voor sekswerkers. In die ruimte haalt de sekswerker de sleutel van haar (of zijn) werkkamer. En van daar uit is, voor wie dat wil, ook de hulpverlening zoals maatschappelijk werk of GGD laagdrempelig en anoniem bereikbaar. Er is een huiskamer met rookterras waar sekswerkers ‘onder elkaar’ zijn. En er zijn faciliteiten zoals een afstortautomaat, zodat de sekswerker ’s nachts niet met geld over straat hoeft.
Dat schept ook een laagdrempelige en anonieme toegang tot hulpverlening, waarbij de sekswerker zich veilig voelt. Op een plek die vertrouwd is, omdat ze er elke werkdag komt. Waar niet op voorhand een vooroordeel of vermoeden van misbruik aanwezig is. Waar wordt uitgegaan van gelijkwaardigheid en zelfstandigheid. Zo ontstaat een structurele en informele vorm om misstanden te signaleren en actie te ondernemen. Zonder dat sekswerkers op voorhand al als potentiële slachtoffers worden gezien en behandeld. Veel effectiever dan een verplichte eenmalige registratie.

Gemeenten waar ook raamprostitutie is kunnen beide vormen combineren. Zodat alle voorzieningen, van schoonmaak tot hulpverlening en van beveiliging tot huiskamer op één plek voor alle sekswerkers toegankelijk zijn.

Naar een structurele aanpak

Landelijk en regionaal spant de overheid zich in om misstanden in de sector terug te dringen. Aanscherpen van de regels en beter toezicht dragen stapjes bij. Maar zijn onvoldoende om werkelijk het verschil te maken. Daarvoor is het bestaande systeem gewoon te winstgevend. Werkelijke verandering in deze sector is alleen mogelijk als de bestaande machtsverhoudingen worden doorbroken.

De sector zit nu op slot. Er zijn te weinig werkplekken, en markt is sinds 2000 door de opkomst van internet ingrijpend veranderd. Dat geeft exploitanten vrijwel een monopoliepositie. En dwingt sekswerkers richting de illegaliteit. Wij willen de bestaande structuren doorbreken en aanpassen aan de huidige maatschappelijke situatie. Onze aanpak is per gemeente verschillend. Er zijn altijd 2 pijlers:

  • We realiseren schone en veilige werkplekken, met toegang tot belangenbehartiging, gezondheidszorg, en maatschappelijk werk.
  • Het vele geld dat verdiend wordt besteden we ten behoeve van de sekswerkers. Het merendeel wordt uitbetaald aan sekswerkers die langdurig gehuurd hebben bij één of meer van de exploitanten aan wie wij verhuren. Een ander deel wordt besteed aan projecten die de situatie en zelfredzaamheid van de sekswerkers verbeteren.

De geldstroom ziet er daarmee als volgt uit:

Door het realiseren van locaties en reguleren van de geldstroom lossen we niet alle problemen op. Werkelijke verandering ontstaat alleen als de positie van sekswerkers wordt verbeterd en versterkt en bestaande machtsverhoudingen worden doorbroken. Sekswerkers moeten toegang hebben tot maatschappelijke diensten als een zakelijke bankrekening, hypotheek en arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Voor zo’n verandering is een maatschappelijke coalitie van publieke- en private partijen nodig. Door het creëren van een veilige, eerlijke en transparante sector. We roepen andere partijen op ook hun verantwoording te nemen. Van gemeenten tot banken. Van belastingdienst tot accountants.

Download onze ‘Folder lokaal prostitutiebeleid‘.

Op de hoogte blijven? Abonneer u op onze nieuwsbrief.